Journal of Geomatics Science and Technology

fa مطالعه حساسیت بافت فرسوده شهری با استفاده ازمقایسه روشهای آماری و GIS (منطقه مورد مطالعه: شهر بندرعباس) A GIS-based Comparative Study of Statistical Methods for Timeworn Urban Texture Susceptibility Mapping in Bandar Abbas city, Iran سامانه های اطلاعات مکانی GIS پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">در طول سالیان اخیر مطالعات گوناگونی در خصوص روند تغییرات ساختار شهر و همچنین فرایند فرسودگی بافت در محلات شهری صورت گرفته است. جهت تهیه نقشه حساسیت فرسودگی بافت، از مدلهای تجزیه و تحلیل تصمیم گیری چند معیاره و برخی از مدلهای آماری در این مطالعه استفاده شده است. علاوه بر این جهت شناسایی بافت فرسوده و تحلیل آن معیارهای متفاوتی مورد استفاده قرار گرفته است. در این پژوهش با توجه به بررسی پیشینه ادبیات تحقیق، چهار معیار اکولوژیکی و زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی و کالبدی مبتنی بر زیرمعیارهای مشخص جهت تجزیه و تحلیل و تهیه نقشه حساسیت پذیری فرسودگی بافت شهری مورد استفاده قرار گرفته است. هدف از این مطالعه ارزیابی حساسیت وقوع فرسودگی بافت در شهر بندرعباس، واقع در جنوب ایران می باشد. جهت دستیابی به هدف مذکور از ادغام سیستم اطلاعات مکانی (GIS) با روش های AHP، Frequency Ratio، Statistical index(Wi)، Weighting factor (Wf) و Logistic Regression استفاده شده است. نتایج بدست آمده نشان می دهد که بیش از نیمی از بافت شهری بندرعباس در طول سالیان اخیر بدلیل عدم برنامه ریزی و مدیریت دچار فرسودگی شده اند که جلوگیری از تشدید این مسئله و تاثیر آن بر روی بافت های همجوار بسیار حائز اهمیت می باشد. از این رو جهت دستیابی به این مهم، برداشت اطلاعات مناطقی که مستعد فرسودگی بوده و یا اینکه دچار فرسودگی شده اند انجام گرفته و پارامترهای که در وقوع فرایند فرسودگی بافت شهری موثر می باشند با استفاده از روش های مختلف مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است و روشهایی که نتایجی با دقت بالا را بدست آورده اند مشخص گردیده است. نتایج صحت سنجی نشان می دهد که روش Wf در پیش بینی حساسیت فرسودگی بافت شهری بندرعباس نسبت به روشهای AHP،Frequency Ratio ، Wi(statistical index) و logistic regression  از دقت بالا و بهتری برخوردار می باشد.  </div> <div style="text-align: justify;">During recent years various studies have been conducted concerning the trend of urban structure changes, and the decay process in the district of urban neighborhoods. In the present study, the Multi-Criteria Decision Making (MCDM) model and some other statistical models have been used in order to provide a susceptibility map of decayed area. In addition, different criteria have been implemented to identify and analyze the decayed area. According to a review of background literature, the present study takes into account four criteria: i.e. ecological and environmental, economic, social and structural based on specified sub-criteria for the purpose of providing and analyzing the susceptibility map of decayed area. The quality and quantity of the collected information are of pivotal importance in the studies of urban decayed area. The wider the range of parameters related to research the collected spatial and attribute data cover, and the more accurate these data are, the more precise and high-quality the results obtained from the analysis will be naturally. By doing so, the study will provide a better representation of existing real conditions. The aim of the present study is to assess the susceptibility of decayed area in the city of Bandar Abbas, located in southern Iran. In order to achieve this purpose, five methods (i.e. AHP, Frequency Ratio, Statistical Index (Wi), Weighting Factor (Wf), and Logistic Regression) were applied together with their combination with the Geographic Information System (GIS) techniques. During the past years, lack of special attention to urban district, particularly old area has resulted in their degradation and inefficiency. Today, identification and determination of their susceptibility is very essential and important for the urban planning of Bandar Abbas for the present and future. On the other hand, the decay of urban district has led to economic recession, creation of social problems, threats to the security of citizens, and its impacts on/transferring to other adjacent district. In order to mitigate the impacts of this phenomenon, scientific assessment of urban areas exposed to the process of decayed area, or those affected by decay is vitally important. To achieve this, mapping was performed on areas prone to decayed areas; and the effective parameters on the occurrence of decay in the urban district were analyzed using the six mentioned different methods. In order to confirm the results obtained from these six methods and their concordance with the susceptibility map of decayed area, field observations and data collection was performed at 1300 points of the city with dilapidated and abandoned buildings. Afterward, the methods with the most accurate results were determined and selected. Validation shows that the Wf method presents results with the highest degree of precision, compared to the other five methods (i.e. AHP, Frequency Ratio, Statistical Index (Wi), and Logistic Regression).</div> بافت فرسوده شهری, نقشه حساسیت, تصمیم گیری چند معیاره, مدلهای آماری, GIS Urban Decayed Area, Susceptibility Map, Multi-Criteria Decision Making, Statistical Model, GIS 217 232 http://jgst.issgeac.ir/browse.php?a_code=A-10-662-1&slc_lang=fa&sid=1 A. R. Neshat امین رضا نشاط neshat.aminreza@gmail.com 10031947532846005420 10031947532846005420 Yes Department of GIS/RS, Faculty of Environment and Energy, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی،دانشکده محیط زیست و انرژی،دانشگاه آزاد اسلامی،واحد علوم تحقیقات تهران M. Dadras محسن دادرس dadras.mohsen@yahoo.com 10031947532846005421 10031947532846005421 No Department of GIS/RS, Faculty of Environment and Energy, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار گروه مهندسی عمران،دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی،واحد بندرعباس S. Safarpour صحابه صفرپور safarpour1394@gmail.com 10031947532846005422 10031947532846005422 No Department of GIS/RS, Faculty of Environment and Energy, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار گروه مهندسی عمران،دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی،واحد بندرعباس