fa مدل سازی تخصیص کاربری‌های شهری با استفاده از الگوریتم ژنتیک مرتب‌سازی نامغلوب نقطه مرجع سامانه های اطلاعات مکانی GIS پژوهشي Research <p>برنامه‌ریزی کاربری اراضی شهری جهت استفاده بهینه از فضای شهری و امکانات موجود، یکی از هسته‌های اصلی برنامه‌ریزی شهری می‌باشد که معمولا به صورت یک مسئله چندهدفه تعریف می‌شود. مابین تعداد بیشمار نقشه چیدمان‌های ممکن کاربری، برنامه‌ریزان شهری علاقه‌مند به انتخاب نقشه‌ای هستند که نزدیک به چیدمان بهینه کاربری از دیدگاه موردنظر باشد. الگوریتم‌های بهینه‌سازی چند هدفه نقطه مرجع این امکان را فراهم می‌سازند که مقادیر مطلوب برای اهداف مختلف به عنوان یک نقطه مرجع به الگوریتم معرفی گردد و مجموعه راه‌حل‌های بهینه نزدیک به نقاط مرجع، بدست ‌آید. در این تحقیق نحوه به کارگیری الگوریتم ژنتیک مرتب‌سازی نامغلوب نقطه مرجع به منظور برنامه‌ریزی کاربری اراضی شهری و میزان کارآیی آن در این زمینه، مورد بررسی قرار گرفته‌ و روشی برای کدگذاری کروموزوم‌ها در این راستا ارائه شده است. بیشینه‌سازی سازگاری کاربری‌های مجاور، تناسب فیزیکی زمین، دسترسی به راه‌ها و مراکز عمده اقتصادی و اجتماعی و کمینه‌سازی مقاومت در برابر تغییر کاربری به عنوان اهداف اصلی تعریف شدند. سپس مقادیر مطلوب توابع به عنوان نقطه مرجع وارد الگوریتم می‌شوند. برنامه‌ریزان قادر خواهند بود با توجه به اولویت‌های موردنظر، یکی از نقشه‌های پیشنهادی برای کاربری اراضی را انتخاب نماید. نتایج مدلسازی تخصیص کاربری اراضی برای شهر شیراز در سال 1390، نشان می‌دهد که در مدل ارائه شده، تصمیم گیرنده قادر خواهد بود تصمیم بهتر و قابل اطمینان‌تری، نسبت به زمانی که با یک راه حل مواجه است، اتخاذ نماید. این موضوع نشان دهنده توانایی مدل برای شبیه‌سازی سناریوهای مختلف برنامه‌ریزی کاربری است.</p> <p>Urban land use planning which is one of the main components of urban planning typically defined as a multi-objective planning problem in optimal use of urban space and existing facilities. Among numerous land use maps, urban planners are usually interested in choosing the map which is contiguous to the optimal land use map of an interested vision. Reference point multi-objective optimization algorithms provide possibility of introducing the optimal values for different objectives as a reference point and producing optimal solutions near to reference points. In this study, the implementation and efficiency of Reference-Point-Nondominated Sorting Genetic Algorithm II (R-NSGA II) for urban landuse allocation is investigated and a method for chromosomes coding is proposed. Maximizing compatibility of adjacent land use, land suitability, accessibility to roads and main socio-economic centers, and minimizing resistance of land use to change are defined as the main objectives. Then the optimal values of objectives were introduced to the algorithm as reference points. Consequently, planners will be able to select within proposed land use maps according to their priorities. The results of land use allocation modeling for Shiraz city in 2011 indicate that the decision maker is able to choose a better decision with more reliability comparing to situations with a single solution. This achievement indicates proposed model ability for simulation of different scenarios in land use planning</p> برنامه‌ریزی کاربری شهری, R-NSGA-II, GIS, بهینه‌سازی چندهدفه مکانی, شیراز Landuse Planning, R-NSGA-II, GIS, Spatial multi objective optimization, Shiraz 47 66 http://jgst.issgeac.ir/browse.php?a_code=A-10-86-1&slc_lang=fa&sid=1 S. Alaei moghadam ساناز علائی مقدم s.alaei@mail.mail.kntu.ac.ir 10031947532846002731 10031947532846002731 Yes گروه سیستم‌های اطلاعات مکانی- دانشکده مهندسی نقشه‌برداری- دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی M. Karimi محمد کریمی mkarimi@kntu.ac.ir 10031947532846002732 10031947532846002732 No گروه سیستم‌های اطلاعات مکانی- دانشکده مهندسی نقشه‌برداری- دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی M. Mohammadzadeh علی محمد زاده a_mohammadzadeh@kntu.ac.ir 10031947532846002733 10031947532846002733 No گروه فتوگرامتری و سنجش از دور - دانشکده مهندسی نقشه‌برداری- دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی