fa استفاده از الگوریتم کلونی مورچگان جهت مدل‌سازی معکوس داده های ثقل سنجی(مطالعه موردی منطقه گتوند-ایران) ژئودزی و هیدروگرافی Geo&Hydro پژوهشي Research در حال حاضر در زمینه بهینه‌سازی، الگوریتم کلونی مورچه‌ها تاکنون بر روی مسائل بهینه‌سازی گوناگونی، به صورت موفقیت آمیز پیاده‌سازی و اجرا گردیده است. این الگوریتم برگرفته از زندگی واقعی مورچه‌ها برای یافتن کوتاهترین مسیر از لانه تا غذا الهام گرفته است. با تعمیم این رفتار مورچه‌ها به مسائل معکوس در ژئوفیزیک، به منظور یافتن مدلی که به بهترین وجه به داده‌های مشاهده‌ای برازش داده شده باشد، می‌توان از این الگوریتم استفاده کرد .در این مقاله، هدف مدل‌سازی معکوس داده‌های ثقل‌سنجی بصورت خطی می‌باشد، یعنی با ثابت نگه داشتن پارامترهای هندسی، پارامترهای فیزیکی مدل‌سازی شود. جهت بررسی کارایی روش پیشنهادی، ابتدا الگوریتم توسط مدل مصنوعی‌ای با هندسه پیچیده T و L مورد آزمایش قرار گرفته است. این روش برای داده‌های مصنوعی نویز‌دار و بدون‌ نویز آزمایش شد. نتایج بدست آمده نشان داد با استفاده از الگوریتم کلونی مورچگان می‌توان آنومالی حاصل از مدل‌هایی با هندسه پیچیده و جهت‌دار را به خوبی مدل‌سازی کرد و همچنین این روش برای ترکیبی از مدل‌ها با تباین چگالی‌ مختلف قابل استفاده است. در‌نهایت روش پیشنهادی برای داده‌های ثقل‌سنجی مربوط به منطقه سد گتوند واقع در استان خوزستان مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج حاصل از معکوس‌سازی داده‌ها، حفره‌هایی با عمق و قطر زیاد را در منطقه نشان می‌دهد. در نتیجه احداث سد، با توجه به اطلاعات زمین شناسی منطقه باعث بوجود آمدن عوارض جدی زیست محیطی خواهد بود. Currently, in the field of optimization, ant colony algorithm has been implemented successfully on a wide variety of optimization problems. This algorithm is inspired by the real life of ants to find the shortest path from nest to food. This behavior of ants is closely similar to the inverse problems in geophysics which try to find the best solution for the unknowns in observation model. Therefore, this idea is applied for solving linear inverse problems. The aim of this article, is inversion of the gravity data in a linear form, it means that with constant geometric parameters, the physical parameters to be modeled. For examine the performance of this algorithm, firstly the algorithm has been tested on artificial complex T and L model. This method is applied for artificial models with and without noise. Outcomes show that for inversion by the use of ant colony algorithm, there is no need to separation of interferential anomaly and it is possible to use it for a combination of density contrast. Finally, the propose method for the measurement of regional gravity data Gotvand Dam is located in the province have been used. The results of the inverse of the data, and large diameter holes with depth in the region. As a result of dam construction in the study area, according to the regional geological information would cause serious environmental problems. الگوریتم کلونی مورچگان, مدل سازی معکوس خطی, مدل مصنوعی, داده های ثقل سنجی Ant Colony Optimization, Linear inversion, Artificial model, Gravity data 193 208 http://jgst.issgeac.ir/browse.php?a_code=A-10-79-1&slc_lang=fa&sid=1 M. M. Shadmehri میترا محمدزاده شادمهری M_mohammadzade@ut.ac.ir 10031947532846001574 10031947532846001574 Yes گروه مهندسی نقشه برداری- پردیس دانشکده‌های فنی- دانشگاه تهران M. A. Sharifi محمدعلی شریفی Sharifi@ut.ac.ir 10031947532846001575 10031947532846001575 No گروه مهندسی نقشه برداری- پردیس دانشکده‌های فنی- دانشگاه تهران V. Ebrahimzade Ardestani وحید ابراهیم زاده اردستانی Ebrahimz@ut.ac.ir 10031947532846001576 10031947532846001576 No گروه فیزیک و زمین- مؤسسۀ ژئوفیزیک- دانشگاه تهران A. R. Safari عبدالرضا صفری asafari@ut.ac.ir 10031947532846001577 10031947532846001577 No گروه مهندسی نقشه برداری- پردیس دانشکده‌های فنی- دانشگاه تهران A. Baghani امین باغانی Amin_baghani@mail.kntu.ac.ir 10031947532846001578 10031947532846001578 No گروه سنجش از دور و فتوگرامتری- دانشکده نقشه برداری- دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی