fa تغییرات انحنای سطح پوسته زمین در ایران با نظریه تحلیلی تغییر شکل ژئودزی و هیدروگرافی Geo&Hydro پژوهشي Research <p>نظریه تحلیلی تغییر&lrm; شکل سطح پوسته زمین، برمبنای نظریه پوسته در مکانیک محیط&lrm;های پیوسته است. این نظریه یک مدل&lrm;بندی هندسه دیفرانسیلی است که سطح توپوگرافی زمین را رویه‌ای با انحنای متغیر در نظر می&lrm;گیرد. با وجود اینکه در این نظریه از مشاهدات میدان‌های جابجایی سه &lrm;بعدی استفاده می‌شود اما محاسبات، صرفا در دو بعد است. مؤلفه ارتفاع را تابعی از مختصات طول و عرض ژئودتیک سطح در نظر می‌گیرد. مشتقات ارتفاع را با روش درون&lrm;یابی اجزای محدود (با کمک مثلث‌بندی دلونی) می‌توان بدست آورد و در ادامه تنسور متریک و تنسور اساسی دوم سطح زمین را تعیین می‌کند. آنگاه دو کمیت ناوردای تغییر شکل یعنی ((تغییرات انحناهای گاوسی و متوسط)) را بررسی نمود. بررسی&lrm;های این تحقیق روی ایستگاه‌های سیستم تعیین موقعیت جهانیGPS شبکه موردی ایران سراسری در اپک&lrm;های 2001 و 2005 میلادی است کهنشان می&lrm;دهد که مدل تغییرات انحناهای (گاوسی=1.097&times;10-21/m2yr و متوسط =0.503&times;10-14/myr) پوسته زمین در شمال تنگه هرمز، شواهدی از پدیده فرورانش را در منطقه مکران آشکار می‌کند و بیشترین مقادیر تغییر انحنا هم، با امتداد دو رشته کوه البرز (-9.992&times;10-21/m2yr) و زاگرس (+1.574&times;10-21/m2yr) مطابقت دارند. نشست‌ها در مسیرهای شبکه ترازیابی دقیق سراسری ایران نیز اکثرا در مناطق با کاهش انحنا قرار دارند.</p> <p>In the context of shell theory in continuum mechanics, based on three-dimensional displacement fields and assuming height as a differentiable function of the geodetic surface coordinates analytical surface deformation theory provides a method for analyzing the contemporary state of surface deformation of the Earth&#39;s crust using differential geometry. In this method, based on finite elements representation of the Earth&#39;s crust (Delaunay triangulation) deformation analysis is based on a two-dimensional computational approach: Gaussian and mean curvatures are computed using metric tensor and the second fundamental form. Variations of the mean and Gaussian curvatures in Makran, 0.503&times;10-14/myr and 1.097&times;10-21/m2yr respectively, obtained from the Iran global GPS campaigns (epochs 2001 and 2005) are a signature for the subduction process in this area. Moreover, maximum change in the curvature are in accord with the main Zagros and Alborz (+1.574&times;10-21/m2yr and-9.992 &times;10-21/m2yr ) folds in Iran. Frequently the subsidence paths in precise leveling network of Iran are in areas with reduction in curvature.</p> نظریه تحلیلی تغییرشکل سطح, تنسور متریک, تنسور انحنا, انحنای متوسط, انحنای گاوسی, معیارهای ناوردای تغییر شکل Analytical SurfaceDeformation, Differential Geometry, Metric Tensor, Curvature Tensor, Mean Curvature, Gaussian Curvature, DeformationInvariant Variables, Finite Elements, GPS Observations. 13 26 http://jgst.issgeac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-31&slc_lang=fa&sid=1 M. R. Jafari محمدرضا جعفری mrezajafari2@yahoo.com 10031947532846002854 10031947532846002854 Yes گروه مهندسی ژئودزی- دانشکده مهندسی نقشه برداری- دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی M. M. Hossainali مسعود مشهدی حسینعلی hossainali@kntu.ac.ir 10031947532846002855 10031947532846002855 No گروه مهندسی ژئودزی- دانشکده مهندسی نقشه برداری- دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی B. Voosoghi بهزاد وثوقی vosoghi@kntu.ac.ir 10031947532846002856 10031947532846002856 No گروه مهندسی ژئودزی- دانشکده مهندسی نقشه برداری- دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی