fa ارزیابی جامع دقت مدل رقومی ارتفاعی GDEM V2 فتوگرامتری و سنجش از دور Photo&RS پژوهشي Research <div align="right" style="direction: rtl"> مدل‌های رقومی ارتفاعی، یکی از مهمترین داده‌های مکانی در کاربردهای مختلف از قبیل مطالعات هیدرولوژیکی، نقشه‌برداری توپوگرافی، تصحیح هندسی تصاویر، استخراج پارامترهای سطح زمین، مدیریت بلایای طبیعی و غیره هستند. مدل‌های رقومی ارتفاعی می‌توانند از طریق روش‌های مختلف و با دقت‌های ارتفاعی متفاوت به دست آیند. در روش‌های فتوگرامتری، این داده‌ها از زوج تصاویر ماهواره‌ای طی پردازش‌های زیادی حاصل می‌شوند. نسخه دوم مدل رقومی ارتفاعی جهانی به نام GDEM V2 مبتنی بر تصاویر ماهواره‌ای ASTER با قدرت تفکیک مکانی یک ثانیه کمانی است. تا کنون تحقیقات متعددی در کشورهای مختلف به منظور ارزیابی کیفی و تعیین پارامترهای دقت این مدل در مقایسه با سایر مدل‌های رقومی ارتفاعی مرجع و یا نقاط کنترل زمینی انجام پذیرفته است. در این مقاله، نتایج حاصل از ارزیابی دقت GDEM V2 با مدل رقومی ارتفاعی SRTM و یک مدل رقومی ارتفاعی محلی مربوط به منطقه‌ای در جنوب غربی ایران ارائه گردیده است. پارامترهای دقت برای ارزیابی اختلاف ارتفاع بین هر دو مدل رقومی ارتفاعی، بر اساس شاخص‌های متداول (میانگین خطا، جذر میانگین مربعات خطا ، انحراف استاندارد) و شاخص‌های پایدار (میانه، انحراف مطلق نرمال‌ شده‌ی میانه (NMAD)، چندک‌های نمونه) محاسبه می‌شوند. نتایج حاصل شده، وجود یک بایاس ارتفاعی منفی در حدود 5/4- متر و 8/2- متر را در مدل GDEM V2 به ترتیب نسبت به دو مدل SRTM و مدل محلی نشان می‌دهند. علاوه براین میانه خطای GDEM V2 نسبت به مدل محلی برابر 7/3- متر است که از میانه‌ی خطای این مدل نسبت به SRTM کمتر است (6- متر). جذر میانگین مربعات خطای اختلاف ارتفاعات در GDEM V2 نسبت به دو مدل SRTM و مدل محلی با هم برابر و حدود 3/8 متر است با این حال انحراف معیار خطای بین دو مدل GDEM V2 و مدل محلی کمی بیشتر از GDEM V2 و SRTM است. برای مقایسه‌ی بهتر دقت داده‌ها، از فاکتور NMAD استفاده می‌شود که مقدار آن برای مدل GDEM V2 نسبت به دو مدل محلی و SRTM به ترتیب 5/5 و 9/5 متر است. همچنین حدود 68% خطاهای مدل GDEM V2 در مقابل مدل محلی در بازه‌ی 0 تا 5/7 متر قرار دارد این در حالی است که این بازه برای اختلاف ارتفاع دو مدل GDEM V2 و SRTM برابر 0 تا 9 متر است. </div> Digital elevation models (DEMs) are one of the most important data for various applications such as hydrological studies, topography mapping, image ortho rectification, 3D images generation, extraction terrain parameters, disaster management, and etc. A digital elevation model can be derived from numerous techniques with different elevation accuracies. In photogrammetric techniques, a DEM can be extracted from stereo satellite images through many processing steps. A satellite imagery based digital elevation model is called ASTER GDEM ver2 was released on 2011 at a spatial resolution of 1 arc-second. This model was evaluated by differencing with other reference DEMs in order to investigate the quality and accuracy parameters over different land cover types. In this paper, an accuracy assessment of ASTER GDEM ver2 dataset with SRTM and local elevation model over the bare area of a port in southwest of IRAN is presented. This study investigates DEM’s characteristics such as systematic error (bias), vertical accuracy and outliers for these three datasets. The accuracy measures for the assessment of the height differences between each DEMs can be calculated based on the usual (Mean error, Root Mean Square Error, Standard Deviation) and the robust (Median, Normalized Median Absolute Deviation, Sample Quantiles) descriptor. The results demonstrated that there is a large negative elevation bias of approximately -4.5 m and -2.8 m of ASTER GDEM ver2 against the SRTM and local DEM. The median of the differences between GDEM and local DEM is about -3.7 m which is a robust measure to prove the existence of systematic shift between the two data. The RMSE measured for elevation differences between GDEM and two other DEMs is same, but the standard deviation GDEM and local DEM differences are higher than the value of this parameter between GDEM and SRTM. The accuracy measures NMAD of GDEM against the local DEM and SRTM are 5.5 m and 5.9 m, respectively. On the other hand, about 68% of the GDEM and local DEM elevation differences are in [0, 7.5] m, while this values are in [0, 9] m for GDEM and SRTM elevation differences. ASTER GDEM V2, مدل رقومی ارتفاعی, دقت مطلق ارتفاعی, ASTER, قدرت تفکیک ASTER GDEM, Digital Elevation Models, Absolute Errors, NMAD, SRTM 75 86 http://jgst.issgeac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-15&slc_lang=fa&sid=1 F. Alidoost فاطمه علیدوست falidoost@ut.ac.ir 10031947532846001779 10031947532846001779 Yes گروه مهندسی نقشه برداری- پردیس دانشکده های فنی‌- دانشگاه تهران F. D. Javan فرزانه دادرس جوان fdadrasjavan@ut.ac.ir 10031947532846001780 10031947532846001780 No گروه مهندسی نقشه برداری- پردیس دانشکده های فنی‌- دانشگاه تهران