fa مطالعه فرونشست زمین در مسیرهای خطوط انتقال نیرو با استفاده از گرادیان‌های جابه‌جایی مستخرج از مشاهدات تداخل‌سنجی راداری ژئودزی و هیدروگرافی Geo&Hydro پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span arial="" lang="FA">مطالعه پدیده فرونشست زمین و جابه‌جایی‌های ناشی از آن به یکی از موضوعات مهم تحقیقاتی در جهان و به‌ویژه ایران تبدیل شده‌است. آن‌چه در بررسی این پدیده اهمیت دارد، ارزیابی مخاطرات آن است. اگرچه فرونشست زمین به‌عنوان پدیده‌ای مخرب شناخته می‌شود، اما هنگامی که گرادیان جابه‌جایی در پوسته زمین ایجاد گردد، فرونشست به‌صورت نامتقارن ظاهر شده و تهدیدی جدی برای سازه‌ها و زیرساخت‌ها خواهد بود.</span> <span arial="" lang="FA">شواهد میدانی و مطالعات انجام‌شده نشان می‌دهد بخشی از دشت اشتهارد و قزوین به‌دلیل برداشت بی‌رویه آب‌های زیرزمینی برای مصارف صنعتی و کشاورزی دچار فرونشست شده‌است. در این محدوده، چندین خط انتقال نیرو با دکل‌های فشارقوی برق قرار دارند که فرونشست نامتقارن می‌تواند برای آن‌ها خطراتی جدی و جبران‌ناپذیر ایجاد کند.</span><span arial="" lang="FA"> لذا این پژوهش به مطالعه فرونشست رخ‌داده در این دشت و در امتداد یکی از خطوط انتقال نیرو بین سال‌های 2018 الی 2023 با استفاده از فناوری تداخل‌سنجی راداری و گرادیان‌های جابه‌جایی مستخرج از آن می‌پردازد. به‌منظور بهره‌گیری از فناوری تداخل‌سنجی راداری، داده‌های سامانه </span>LiCSAR<span arial="" lang="FA"> توسط نرم‌افزار سری زمانی </span>LiCSBAS<span arial="" lang="FA"> پردازش شدند و برای محاسبه گرادیان‌های جابه‌جایی از روش عددی کمترین مربعات متحرک بازگشتی (</span>RMLS<span arial="" lang="FA">) استفاده شد. نتایج نشان داد خط انتقال نیروی موردمطالعه کاملاً در معرض فرونشست قرار دارد و بیشینه نرخ فرونشست در این منطقه و در امتداد خط انتقال نیروی موردمطالعه به ترتیب 80- و 57- میلی‌متر بر سال تخمین زده شد. هم‌چنین بیشینه اندازه گرادیان نرخ فرونشست در این منطقه و در امتداد خط انتقال نیروی مورد مطالعه به ترتیب 114 و 68 میلی‌متر بر کیلومتر بر سال به‌دست آمد. در انتها با بررسی نیم‌رخ طولی گرادیان فرونشست در مسیر خط انتقال نیرو، مشاهده شد در مکان دکل‌های شماره 83 و 84 با نرخ فرونشست 52- و 51- میلی‌متر بر سال، اندازه گرادیان 27 و 24 میلی‌متر بر کیلومتر بر سال و در مکان دکل‌های شماره 30 و 97 با نرخ فرونشست 27- و 13- میلی‌متر بر سال، اندازه گرادیان 31 و 39 میلی‌متر بر کیلومتر بر سال برآورد شده‌است. بنابراین، نتایج نشان می‌دهد که بین نرخ فرونشست و گرادیان آن رابطه مستقیمی وجود ندارد؛ از این‌رو، مطالعه گرادیان جابه‌جایی در تحلیل پدیده فرونشست از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:115%">The study of land subsidence and its associated displacements has become one of the major research topics globally, especially in Iran. A key aspect in examining this phenomenon is the assessment of the hazards it poses. Although land subsidence is recognized as a destructive phenomenon, when a displacement gradient is formed in the Earth&#39;s crust, the subsidence appears in a differential manner and poses a serious threat to structures and infrastructure.</span><br> <span style="line-height:115%">Field evidence and conducted studies indicate that part of the Eshtehard and Qazvin plain has experienced subsidence due to excessive groundwater extraction for industrial and agricultural purposes. In this area, several power transmission lines with high-voltage towers are located, and differential subsidence can cause serious and irreversible risks to them.</span><br> <span style="line-height:115%">Accordingly, this research investigates the subsidence that occurred in this plain along one of the power transmission lines during the period from 2018 to 2023, using InSAR technology and the displacement gradients derived from it. To apply InSAR, LiCSAR system data were processed using the LiCSBAS time series software, and the Recursive Moving Least Squares (RMLS) numerical method was used to calculate the displacement gradients.</span><br> <span style="line-height:115%">The results showed that the studied power transmission line is completely exposed to subsidence. The maximum land subsidence rate in the area and along the transmission line was estimated at &ndash;80 mm/year and &ndash;57 mm/year, respectively. Also, the maximum displacement gradient rate in the region and along the studied line was calculated to be 114 mm/km/year and 68 mm/km/year, respectively.</span><br> <span style="line-height:115%">Finally, by examining the longitudinal profile of the subsidence gradient along the transmission line, it was observed that at power towers No. 83 and 84, with subsidence rates of &ndash;52 mm/year and &ndash;51 mm/year, the gradient magnitude was estimated at 27 and 24 mm/km/year, respectively; and at power towers No. 30 and 97, with subsidence rates of &ndash;27 mm/year and &ndash;13 mm/year, the gradient magnitudes were 31 and 39 mm/km/year.</span><br> <span style="line-height:115%">Therefore, the results indicate that there is no direct correlation between the subsidence rate and its gradient; thus, analyzing the displacement gradient is of particular importance in studying land subsidence.</span><br> &nbsp;</span></span></div> فرونشست زمین, تداخل‌سنجی راداری, گرادیان جابه‌جایی, خطوط انتقال نیرو, فرونشست نامتقارن Land Subsidence, InSAR, Displacement Gradient, Power Transmission Lines, Differential Subsidence 27 41 http://jgst.issgeac.ir/browse.php?a_code=A-10-1128-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamed Amirkhani حامد امیرخانی hamed.amirkhani@email.kntu.ac.ir 100319475328460010995 100319475328460010995 No دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی Behzad Vosoghi بهزاد وثوقی vosoghi@kntu.ac.ir 100319475328460010996 100319475328460010996 Yes Faculty of Geodesy and Geomatics Eng., K. N. Toosi University of Technology دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی