Journal of Geomatics Science and Technology

fa توزیع مکانی عناصر خاک و تاثیر آن بر حاصلخیزی اراضی کشاورزی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی Spatial distribution of soil elements and its effect on fertility using geographic information system سامانه های اطلاعات مکانی GIS پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">بررسی توزیع مکانی عناصر خاک و الگوی پراکنش آنها به منظور شناسایی خصوصیات و توانمندی زمین برای بهرهوری و کشت پایدار ضروری است. سیستم اطلاعات جغرافیایی به عنوان ابزاری کارآمد این امکان را برای تولید داده های قابل اعتماد فراهم می آورد. هدف این پژوهش بررسی توزیع مکانی عناصر خاک در محدوده شهر عجبشیر است. در این راستا پس از دریافت نتایج آنالیز 136 نمونه خاک در قالب 10 پارامتر از عوامل و عناصر ضروری رشد گیاه، با استفاده از الگوریتم IDW، اقدام به تهیه نقشه های پراکنش عناصر خاک در منطقه مورد مطالعه شد. نتایج PH به عنوان یک عامل تاثیرگذار نشان از آن دارد که منطقه دارای خاک قلیایی است. از سویی پتاسیم به عنوان عنصر ضروری به ویژه در مقابل تنش شوری که به سبب کاهش سطح تراز دریاچه ارومیه در منطقه رو به افزایش است، در زمین های زراعی از نسبت مناسبی برخوردار است. این در حالی است که هدایت الکتریکی به غیر از بخش شمالغربی محدوده در ساحل دریاچه که بالاترین مقدار را نشان می دهد در دیگر نقاط توزیع نسبتا یکنواختی دارد. هرچند نتایج حاصل از نقشه پوشش گیاهی سالهای 2000 و 2022 که با استفاده از شاخص NDVI استخراج گردید حاکی از کاهش 1495.07 هکتاری سطح زیرکشت طی دو دهه است اما مقدار و توزیع عناصر خاک نشان از مرغوبیت و حاصلخیزی خاک این منطقه دارد که در معرض تهدیدهای محیطی به ویژه گسترش شوره زارها و ریزگردهای حاصل از آن قرار دارد.  </div> <div style="text-align: justify;">Survey of spatial distribution of soil elements and the pattern  of  their distribution  in order to identify the characteristics and  capabilities of the land for efficiency and sustainable cultivation  is essential. Geographical information system as an efficient tool make this possibile to produce of reliable data. The purpose of  this study is to investigate the  special distribution  of soil elements in the ajabshir plain. In this regard after receiving  the results of  soil  analysis  in 136 soil samples in  the form of 10 parameters factor and  elements of plants growth by using IDW  algorithm prepared maps of soil elements distribution  in study  area. The results of  PH  as an influential  factor  show  that  the area has  alkaline  soil. On the other hand  potassium (K)  as an essential elements, especially against salinity  stress , which is increasing  due to the decrease in the level of urmia lake in the  region  has a suitable  ration in  agricultural  farms. However , the  electrical  conductivity  is relatively  uniform  in other  parts  of  the lake , except  for  the  northwestern of the area which  shows  the  highest value. This is while the electrical  conductivity  except  for  northwestern  parts  of   the range  on the lake  shore , which shows  the  highest  value . However  the electrical conductivity  is  relatively uniform in other parts of distribution , except for the  northwestern  part of the lake shore, which shows the highest value. Although  the  results  of  the 2000 to  2022 shawl  vegetation  map  extracted using the  NDVI  index  show  a decrease  of  1495.07  hectares  of  cultivated area over  to two  decades, but the amount and  distribution of  elements indicate  the quality  and  fertility of  soil  in  this  area  which  is  exposed  to  environmental  hazards  , especially  the  spread of  saline lands  and  dust  resulting from it.</div>   عناصر خاک, الگوریتم IDW, NDVI, دریاچه ارومیه, سیستم اطلاعات جغرافیایی, عجبشیر Soil Elements, IDW Algorithm, NDVI, Urmia Lake, GIS, Ajabshir 51 61 http://jgst.issgeac.ir/browse.php?a_code=A-10-302-8&slc_lang=fa&sid=1 Javad Eslami جواد اسلامی هروان eslamigis@gmail.com 10031947532846009593 10031947532846009593 No سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی Zahra Azizi زهرا عزیزی zsazizi@yahoo.com 10031947532846009594 10031947532846009594 Yes Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی Ahmad Bybordy احمد بایبوردی ahmad.bybordy@gmail.com 10031947532846009595 10031947532846009595 No مركز تحقیقات و آموزش كشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی payam Alemi پیام عالمی صف اول payam.alemi@srbiau.ac.ir 10031947532846009596 10031947532846009596 No کارشناس ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور کارشناس ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور MirMasoud kheirkhahzarkesh میرمسعود خیرخواه زرکش kheirkhahzarkesh96@gmail.com 10031947532846009597 10031947532846009597 No پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور، سازمان تحقیقات اموزش و ترویج کشاورزی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور، سازمان تحقیقات اموزش و ترویج کشاورزی