:: دوره 11، شماره 1 - ( 6-1400 ) ::
دوره 11 شماره 1 صفحات 175-161 برگشت به فهرست نسخه ها
تحلیل میزان کارایی سنجش‌ازدور در برآورد مؤلفه های بیلان آب (مطالعه موردی: حوضه آبریز تجن، استان مازندران)
محمد براری سیاوشکلایی ، علیرضا شریفی* ، مجتبی کریمایی طبرستانی
چکیده:   (2750 مشاهده)
اولین گام جهت مدیریت صحیح منابع آب در حوضه­های آبریز، کمی سازی مؤلفه­های بیلان آب می­باشد. در دسترس بودن روشی ارزان و سریع برای کمی سازی این مؤلفه­ها، خصوصاً در حوضه­های وسیع و فاقد آمار حائز اهمیت است. بر این اساس در تحقیق حاضر جهت تعیین مؤلفه­ی بارش در حوضه آبریز تجن به‌عنوان مطالعه موردی از داده­های حاصل از ماهواره TRMM و برای تعیین تبخیر و تعرق از سنجنده MODIS استفاده شد. هم­چنین رواناب حاصل از بارندگی، از معادله سازمان حفاظت خاک آمریکا (SCS-CN) به همراه داده­های ورودی سنجش‌ازدوری نظیر مدل رقومی ارتفاعی حاصل از SRTM، بارش حاصل از ماهواره TRMM و کاربری اراضی حاصل از ادغام داده­های Landsat8 و MODIS طی 12 ماه به­صورت ماهانه برآورد گردید. مقایسه آماری نتایج داده­های سنجش‌ازدوری با داده­های ثبت‌شده در ایستگاه­های زمینی برای مؤلفه­های بارش و تبخیر و تعرق به­ترتیب حکایت از ضریب تعیین 0.72 و 0.65 و هم­چنین MBE 2.37- و 1.09- دارد که نشان دهنده­ی دقت و همبستگی مناسب این داده­ها می­باشد. صحت کلی و ضریب کاپا نقشه کاربری اراضی حاصل از ادغام داده­های Landsat8 و MODIS نیز که در تعیین رواناب مورد استفاده قرار می­گیرد، به ترتیب برابر 60 درصد و 0.55 بوده است. در خصوص مؤلفه­ی نفوذ نیز علی­رغم توانایی سنجش‌ازدور در پایش نوسان تراز آبخوان حوضه از طریق داده­های ماهواره GRACE، امکان کمی سازی میزان نفوذ با این روش و به­طور مستقیم میسر نبوده و این مؤلفه با استفاده از روابط مرتبط با هیدرولوژی محاسبه می­گردد. این پژوهش نشان می­دهد که استفاده از سنجش‌ازدور برای تعیین مؤلفه­های بیلان آب روشی بسیار سریع، ارزان و به نسبت دقیق می­باشد که استفاده از آن در حوضه­های وسیع و فاقد ایستگاه­های مناسب زمینی راهگشا خواهد بود؛ بطوریکه در مدت‌زمانی بسیار کوتاه می­توان مؤلفه­های بیلان آب را برای پهنه­های وسیعی کمی سازی کرده و جهت انجام تحلیل­های مربوطه در اختیار متخصصان هیدرولوژی قرار داد.
واژه‌های کلیدی: سنجش‌ازدور، بیلان آب، حوضه آبریز تجن، ماهواره TRMM، سنجنده MODIS، معادله رواناب SCS-CN
متن کامل [PDF 2133 kb]   (1122 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: سامانه های اطلاعات مکانی
دریافت: 1400/2/13 | پذیرش: 1400/3/20


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 11، شماره 1 - ( 6-1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها