fa واسنجی مدل اتوماسیون سلولی فازی رشد شهری با استفاده از الگوریتم ژنتیک سامانه های اطلاعات مکانی GIS پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">توسعه سناریوهای برنامه‌ریزی رشد شهری با توجه به پیامدهای آتی که برای کاربری اراضی و پیشرفت برنامه‌های مکانی و سیاست‌ها دارد، برای برنامه ریزان شهری و منطقه‌ای بسیار مهم می‌باشد؛ اما پدیده توسعه شهری به‌عنوان یک فرآیند پیوسته در حیطه مکان و زمان، تحت تأثیر رفتارهای تصمیم‌گیری انسانی است و در معرض ابهام و عدم قطعیت مکانی قرار دارد. بدین سبب در این پژوهش با پیاده‌سازی منطق فازی، چهارچوبی برای مدل‌سازی ماهیت مبهم پدیده توسعه شهری ارائه‌شده است. سپس جهت اینکه تعیین پارامترهای توابع عضویت فازی و وزن قوانین فازی مستقل ازنظر کارشناس باشد، از الگوریتم ژنتیک جهت تنظیم این مقادیر و بهبود عملکرد منطق فازی استفاده گردیده است.<span dir="LTR"></span><br> در این تحقیق با به به‌کارگیری سه معیار ارزش زمین، دسترسی و جذابیت که نماد سه رکن توسعه پایدار هستند، یک مدل اتوماسیون سلولی فازی برای شبیه‌سازی گسترش کاربری اراضی شهری منطقه قزوین توسعه داده شد. سپس با تنظیم پارامترهای مدل در دوره زمانی 1384-1389، حداکثر میزان انطباق با توسعه‌های حادث‌شده در سال 1389 به دست آمد. در حقیقت این مدل با دقتی برابر با 31/94% برمبنای شاخص کاپا و 28/55% برمبنای شاخص سازگاری تنظیم شد که در مقایسه با مدل عامل مبنای ارائه‌شده با معیارهایی مشابه در این منطقه، دارای نتایج به‌مراتب مطلوب‌تری می‌باشد. ازاین‌رو با به به‌کارگیری این مدل بهینه، توسعه شهری سال 1394 شبیه‌سازی شد که به مقدار شاخص کاپا 73/88% و مقدار شاخص سازگاری 05/39% در پیش‌بینی مناطق توسعه‌یافته دست‌یافت. این نتایج نشانگر کارایی بالای مدل مذکور در حوزه مدل‌سازی توسعه شهری و تغییرات کاربری اراضی می‌باشد و بر توانایی مدل اتوماسیون سلولی، منطق فازی و همچنین الگوریتم ژنتیک در شبیه‌سازی فرآیندهای جغرافیایی پیچیده صحه می‌گذارد.</div> <div style="text-align: justify;">Developing the scenarios for planning urban expansion is vitally important for urban planners especially because of its effects on land-use and improvement of land-use politics. However, urban expansion as a continuous and contiguous phenomenon is itself under the effect of human decisions and so uncertainty. Thus, in this research by using fuzzy logic, we tried to model the vagueness of urban expansion. Moreover, to determine the weights of fuzzy rules independent from the idea of experts, genetic algorithms was used to find the best values.<br> In this research by taking three criteria, namely land-value, accessibility and attractiveness, which are three pillars of sustainable development, a fuzzy-cellular automata model was developed to simulate the physical urban development in Qazvin area, Iran. After that, by setting the model parameters between years 2005 and 2010, the best results for 2010 were achieved. This model attained to the accuracy of 94.31% based on Cappa Index and 55.28% based on Figure of merit which is certainly better than previous researches on this area of study. Therefor using the calibrated model, urban development of year 2015 was simulated. For that year Cappa Index calculated as 88.73% and Figure of merit calculated equal to 39.05%. These results show the high performance of this model in the area of urban land use development. Thus combining cellular automata, fuzzy logic and genetic algorithm seems to be successful in simulating geographic phenomena.<br> &nbsp;</div> توسعه شهری, منطق فازی, واسنجی, الگوریتم ژنتیک, شاخص سازگاری, قزوین Urban Expansion, Fuzzy Logic, Calibration, Genetic Algorithm, Figure of Merit, Qazvin 163 180 http://jgst.issgeac.ir/browse.php?a_code=A-10-117-1&slc_lang=fa&sid=1 V. Zali وحید زالی Vahidzali92@yahoo.com 10031947532846005497 10031947532846005497 No KNT University of Technology دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی A. A. Alesheikh علی اصغر آل شیخ alesheikh@kntu.ac.ir 10031947532846005498 10031947532846005498 No KNT University of Technology دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی F. Hosseinali فرهاد حسینعلی f.hosseinali@srttu.edu 10031947532846005499 10031947532846005499 Yes Shahid Rajaee Teacher Training University دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی