fa بازشناسی مؤلفه های سنجش میزان فرسودگی شهر قزوین با بهره گیری از منطق فازی و تلفیق مدل های تصمیم گیری چند معیاره و GIS سامانه های اطلاعات مکانی GIS پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">یکی از مشکلات اساسی شهرهای ایران مسئله‌ی فرسودگی بافت‌های شهری است که در اثر افزایش جمعیت و توسعه شتابان شهرنشینی در سال‌های اخیر به وجود آمده است، این مسئله باعث جابه‌جایی شهروندان و به‌تبع آن کاربری‌های مهم شهری از نواحی سکونتی اولیه به نقاط جدید گردیده است. به‌تدریج هسته‌های اولیه‌ی سکونتی ازنظر کالبد و عملکرد دچار مشکلات و تغییرات اساسی شده، به سمت فرسودگی و افت کیفیت زندگی شهروندان پیش می‌روند، ازاین‌رو نوسازی، بازسازی و بهسازی این بافت‌ها یکی از دغدغه‌های مهم مدیران شهری است. این مقاله تلاش دارد تا با ارائه مدلی مکانمند، به بهبود وضعیت بافت‌های فرسوده شهری ایران نائل آید، ازاین‌رو شهر قزوین به‌عنوان یکی از شهرهای مهم و تاریخی ایران، مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است. روش تحقیق در این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است و از طریق مطالعات کتابخانه ای، اسنادی و مشاهدات میدانی تمامی مولفه های عملکردی و کالبدی مؤثر بر میزان فرسودگی بافت‌های شهری شناسایی و تعریف گردیده، سپس با در نظر گرفتن مدل‌های <span dir="LTR">ANP </span>و <span dir="LTR">TOPSIS </span>و اعتبارسنجی آن‌ها مناسب ترین روش در تعیین اهمیت معیارها نسبت به هم معرفی شده، همچنین از تلفیق مدل‌های تصمیم گیری چندمعیاره با سامانه اطلاعات مکانی و بهره گیری از منطق فازی به شناسایی و درجه بندی میزان فرسودگی محله های شهر قزوین پرداخته شده است. نتایج پژوهش نشان دهنده این موضوع است که عوامل اجتماعی و اقتصادی(عملکردی) ساکنین در محله های شهری، تأثیر به سزایی بر روی کالبد و روند فرسایش محلات دارد، به طوری که نقشه نهایی بافت‌های فرسوده حاصل از مدل به ما نشان می‌دهد که برخلاف نقشه بافت فرسوده مصوب در سال های 1387 و 1389 که تنها حدود 14 درصد از شهر قزوین(504 هکتار) را با استفاده از 3 شاخص ریزدانگی، نفوذناپذیری و ناپایداری، فرسوده معرفی می نماید، با درنظر گرفتن شاخص های 22 گانه عملکردی و کالبدی در این پژوهش، مساحت بافت‌های فرسوده شناسایی شده به 1564 هکتار در قالب 27 محله، یعنی 42.8 درصد از مساحت 3647 هکتاری شهر قزوین رسیده است که این مسئله نامناسب بودن کیفیت زندگی، در حدود نیمی از شهر قزوین را نشان می‌دهد<span dir="LTR">.</span><br> <br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">One of the major problems in the Iranian cities is distressed urban areas, which has been caused by population growth and the rapid development of urbanization in recent years; this has led cities to displacement of citizens and consequently displacement of important urban utilities from primary residential areas to new ones. Gradually, the initial housing cores have been in major problems and changes in terms of performance and fabrics which leads to distress and decline in life quality of the citizens. Distressed urban textures is one of the most important issues of urban spaces, which is cause Disorganization, imbalance, lack of proportion and disproportion witch is classified into two categories, relative distressed (fabric or performance) and complete distressed (fabric and performance). The subject of restructuring urban decay is one of important subjects in developing urban frameworks. According to studies, 20 percent of urban areas located in urban decays, and 30 percent of the urban population are living in urban decay Therefore, renovation, rehabilitation and repair of these textures along with new ones is one of the important concerns of urban managers. This research tries to improve gentrification in Iran by providing a spatial model, Therefore the Qazvin city has been studied as one of the most important and historic cities in Iran. The research method in this research is descriptive-analytical and all of the functional and physical standards affecting urban distressing are identified and defined based on library studies, documentation and field observation. Then, by considering the ANP and Topsis models and validating them, the most appropriate method for determining the significance of the criteria is introduced as well as the combination of multi-criteria decision making models with Geographic Information System (GIS) and fuzzy logic has been used to identify and grade distressed neighborhoods in Qazvin.<br> The results of the research indicate that the social and economic factors (functional) of residents in urban neighborhoods have a significant impact on the structure and erosion of the neighborhoods, so that the final distressed texture map of the model`s output shows us that In contrast to the distressed texture map in 1387 and 1389, by using three indicators of Microhardness, impenetrability and instability, about only 14 percent of Qazvin city is estimated distressed (504 hectares), by considering 22 functional and physical indicators In this study, the identified area of distressed texture &nbsp;was 1564 hectares in the form of 27 neighborhoods, in the other words 42.8 percent of ​​ Qazvin`s area (3647 hectares) which all these studies indicates low quality of life in about half of the city of Qazvin.</div> بافت فرسوده,مولفه های فرسودگی,ANP-TOPSIS,منطق فازی,سامانه اطلاعات مکانی,قزوین Distressed Texture, Components of Depletion Deteioration, ANP-Topsis, Fuzzy, GIS, Qazvin 149 162 http://jgst.issgeac.ir/browse.php?a_code=A-10-671-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Razaghia محمد رزاقیا mohammad.razaghia@gmail.com 10031947532846005526 10031947532846005526 No Science and Research Tehran علوم و تحقیقات تهران H. Aghamohammadi حسین آقامحمدی hossein.aghamohammadi@gmail.com 10031947532846005527 10031947532846005527 Yes Science and Research Tehran علوم و تحقیقات تهران S. Behzadi سعید بهزادی behzadi.iau@gmail.com 10031947532846005528 10031947532846005528 No Teacher Training Shahid Rajaee Tehran تربیت دبیر شهید رجایی تهران Z. Azizi زهرا عزیزی zazizi@srbiau.ac.ir 10031947532846005529 10031947532846005529 No Science and Research Tehran علوم و تحقیقات تهران