fa توسعه یک راهکار عامل مبنا برای مدل سازی تغییرات کاربری اراضی سامانه های اطلاعات مکانی GIS پژوهشي Research <p dir="RTL">حفظ الگوهای منسجم و مطلوب توسعه شهری از مشکلات اکثر شهرهای ایران می&shy;باشد و تنها راهکار ایده ال و مطلوب توسعه شهری همگون، برنامه ریزی برای نحوه استفاده از زمینهای شهری برای حال و آینده شهرهاست؛ چرا که برنامه ریزی کاربری اراضی شهری یکی از محورهای اصلی برنامه ریزی شهری است که همراه با برنامه ریزی شبکه، فضای سبز، تاسیسات شهری و غیره ، استخوان بندی اصلی شهر و نحوه توسعه آتی شهر را مشخص می کند. نحوه رویکرد و چگونگی برنامه ریزی کاربری اراضی شهری نقش اساسی در کیفیت و کارآیی برنامه های جامع شهری خواهد داشت. در سال های اخیر به منظور حل مشکلات موجود در نحوه رویکرد و چگونگی برنامه&shy;ریزی کاربری اراضی شهری استفاده از تکنولوژی عامل مبنا رشد قابل ملاحظه&shy;ای پیدا کرده است. عامل ها با تجمیع و ادغام تصمیم&shy;گیری&shy;های فردی الگوهای حاصله را تولید می&shy;کنند.<br> در این تحقیق، یک مدل عامل مبنای پویا در محیط <span dir="LTR">GIS</span>، برای مدل&shy;سازی رشد شهری با توجه به تغییرات کاربری اراضی توسعه داده شده است. به منظور مدل&shy;سازی تغییرات کاربری اراضی از عامل&shy;های محدودیت&shy;های فیزیکی، تناسب (سازگاری) و محدوده حفاظتی استفاده شده است. مدل توسعه داده شده دارای محیطی منطعف با قابلیت تغییر پارامترها و مقادیر اولیه با هدف مدل&shy;سازی رشد شهری است و رشد شهری شهر تهران در بازه زمانی ۵ ساله مورد بررسی قرار گرفته است. عامل‌های این مدل قطعات زمین، محدودیت&shy;های فیزیکی، تناسب&nbsp; و محدوده حفاظتی می&shy;باشد. این عامل‌ها می‌توانند در هر گام زمانی وضعیت خود را از توسعه نیافته به توسعه یافته تغییر دهند. تصمیم عامل برای تغییر وضعیت خود بر مبنای معیارهای شایستگی مشخص شده و محدودیت‌های لحاظ شده انجام می‌شود و در این میان ویژگی‌های مرتبط عامل نیز مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.&nbsp;<br> &nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">In recent decades, we have witnessed a rapid and increasing growth in urban population and urbanization. One of the most notable effects of rapid urbanization in countries such as Iran is the emergence of a phenomenon known as land scarcity, which in turn leads to a struggle for land ownership in urban areas. The most noticeable political measure taken by urban masses in many cities is the illegal seizure of land in areas outside city limits. Such measures have contributed to the unplanned urban development and have further hindered future urban land-use planning efforts. Rapid growth of technology and increased complexity of daily activities have encouraged people to seek awareness and knowledge about the latest technologies in an attempt to adapt themselves to the world around them. At the same time, limitations have prompted individuals to use natural resources responsibly, take actions to prevent environmental damage, and put in an increasingly great deal of effort to improve workforce health and conditions. Today, the use of agent-based technologies in solving problems associated with the approaches and methods applied in urban land-use planning efforts has considerably increased. In the present study, Tehran&rsquo;s urban growth was investigated within a five-year period. The model&rsquo;s agents included parcels of land, physical limitations, suitability, and protected areas. In each time step, these agents were able to change their status from undeveloped to developed. This study was aimed at developing a dynamic agent-based model to model urban growth as the major factor influencing land-use changes. An agent&rsquo;s decision to change its status depended on the specified eligibility criteria and the existing limitations and constrains. In addition, each agent&rsquo;s relevant features were also assessed. Finally, an overview of the agent-based modeling (ABM) approach and its integration into a geographic information system (GIS) were presented.</p> <p style="text-align: justify;">The findings showed that if the land suitability were estimated 50 and 100, the number of developed parcels of land would be 4192 and 4424, respectively. This results indicated that the behaviors of Tehran residents followed the initial estimated land suitability (100).</p> مدل سازی عامل مبنا, کاربری اراضی, برنامه ریزی شهری, GIS Based Modelling, Land-Use, Urban Planning, Geographic Information System (GIS) 103 118 http://jgst.issgeac.ir/browse.php?a_code=A-10-639-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Soufi مینا صوفی mina.soufi@gmail.com 10031947532846005423 10031947532846005423 No University بدون سازمان S. Behzadi سعید بهزادی behzadi.iau@gmail.com 10031947532846005424 10031947532846005424 Yes University بدون سازمان H. Aghamohammadi حسین آقامحمدی hossein.aghamohammadi@gmail.com 10031947532846005425 10031947532846005425 No University بدون سازمان